Svetlana Janković

Svetlana Janković oficirka Vojske Srbije po zanimanju, u činu potpukovnice. U vojsci zaposlena od 1989. godine. Do penzije radila u Institutu za strategijska istraživanja Ministarstva odbrane, i bila je imenovano lice za pitanja rodne ravnopravnosti Ministarstva odbrane u Koordinacionom telu Vlade za rodnu ravnopravnost. Dva puta (2010-2015. i 2016-2020.) je bila članica radnog tima Vlade Republike Srbije za izradu Nacionalnog akcionog plana za implementaciju Rezolucije „Žene, mir, bezbednost“ 1325 SB UN. Magistrirala je u oblasti nauka odbrane, bezbednosti i zaštite i doktorandkinja na Fakultetu bezbednosti. Bila je asistent na predmetu „Bezbednost i zaštita“, trener za predmet „Liderstvo“ i istraživač saradnik. Po penzionisanu, u saradnji sa misijom OEBS u Srbiji radila u Koordinacionom telu za rodnu ravnopravnost Vlade Republike Srbije kao konsultantkinja za rod i bezbednost (2018 – 2019). Sada je angažovana kao saradnica Centra za dijalog i toleranciju iz Čačka, Fonda socijalne i demokratske inicijative iz Beograda, Centra za podršku ženama iz Kikinde i Global analitike iz Sarajeva. Dobitnica nagrade Anđelka Milić u 2018. godini za izuzetne dopriose unapređenju rodne ravnopravnosti. Autorka je većeg broja naučnih i stručnih radova od monografskog karaktera i preko 40 članaka u naučnim časopisima i zbornicima, stručnih radova u okviru naučnih projekata matičnog Instituta. Njeni najnoviji radovi posebno su fokusirani na probleme rodne ravnopravnosti u oružanim snagama, položaju žena u vojsci, uticajima ferminističke teorije i aktivizma na promene javnih politika u svetu i u Srbiji, pitanjima inkluzivne bezbednosti, rodnih aspekata prirodnh katastofa i sl.

Kontakt
Centar za podsticanje dijaloga i tolerancije
Website:https://cpdt.org.rs/
E-mail: svetlana.jankovic.cacak@gmail.com
Telefon: 063 723 4932

Objavljeni radovi autorke Svetlane Janković

  • OBSTACLES FOR MIGRANT WOMEN TO OBTAIN REFUGEE STATUS, 245-262.

    PDF

    Mršević Z & Janković S, 2026 OBSTACLES FOR MIGRANT WOMEN TO OBTAIN REFUGEE STATUS, 245-262.
    In: Etiology, Phenomenology and trends of contemporary crime.
    Ed: Ivana Bodrožić. Belgrade: University of Criminal Investigation and Police Studies
    ISBN 978-86-7020-539-0    ISBN 978-86-7020-190-3

    Abstract

    The text identifies the discriminated position of women as refugee seekers in the context of international law, which has for decades stereotypically recognized male refugee seekers who come from the areas of current armed conflicts. This has led to difficulties in recognizing women who find themselves in equally serious danger due to the existence of structural, gender-based violence. At a high international level, the paper connects the issue of the urgently needed demographic renewal of Europe with the issue of realizing the dignity of all migrants. The reception of migrants alleviates the problems associated with the accelerated aging of the population in the developed countries of the West. Employers recognize the value of diversity in the workforce, while the integration of immigrants into the education system and the labor market increases overall productivity and reduces social frictions.

  • Education of migrant and refugee children in Serbia as protection from criminal activities. 24-34.

    PDF

    Zorica Mršević, Svetlana Janković 2024. Education of migrant and refugee children in Serbia as protection from criminal activities. 24-34.
    In: International scientific conference “Archibald Reiss days” conference proceedings of international significance. Belgrade, 8-9 November 2023. Belgrade: University of Criminal Investigation and Police Studies.
    Ed: Ivana Bodrožić
    ISBN 978-86-7020-512-3    ISBN 978-86-7020-190-3

    Abstract

    Analysis of the position of migrant and refugee children in Serbia as members of a marginalized group, which might be, without governmental efforts, almost completely excluded from the entire social environment and education, on top of which is systematically exposed to violence by other migrants, smugglers and the police. About 10 percent of them are unaccompanied children. On the so-called Balkan route, they travel to Western Europe for an average of four and a half years, not knowing the local languages; many of them do not even know any other language than their mother tongue. During that period, many remain “stranded”, unable to continue their journey between strictly guarded borders, run out of money and becoming particularly vulnerable to violence and a range of group criminal activities and actions of individuals.

  • Klimatske promene kao jedan od uzroka globalnih migracija, 142-167

    PDF

    Mršević Zorica i Janković Svetlana, 2023. Klimatske promene kao jedan od uzroka globalnih migracija, 142-167
    U: KLIMATSKE PROMENE PRAVNI I DRUŠTVENI IZAZOVI.
    Ur: Dr Sofija Nikolić Popadić Dr Marko Milenković. Beograd: Institut društvenih nauka. 
    ISBN 978-86-7093-264-7   COBISS.SR-ID 120495369

    Sažetak

    Izlaže se neophodnost pravnih promena kao jednom od humanih odgovora na migracije izazvane klimatskim promenama. Postoji globalno razvijena svest da nisu samo politički progoni i oružani sukobi uzrok migratornih kretanja, već i drastično ugrožena egzistencija stanovništva čitavih regija izazvana klimatskim promenama. U svetu je više migranata nego ikada ranije. Mnogi od njih su pobegli od ozbiljno ugrožene egzistencije usled klimatskih promena i njima prouzrokovanih porasta suša, tajfuna, poplava, toplotnih talasa, dezertifikacije, porasta nivoa mora i drugih ekstremnih vremenskih uslova. Klimatske promene se intenziviraju i nisu problem budućnosti, one su već sada tu, i utiču na sve delove sveta ukazujući na odgovornosti čovečanstva za njihovo nastupanja. Pandemija COVID-19 i oružani sukob u Ukrajini prete novim mogućim udaljavanjem od sporazuma o pitanjima klimatskih promena i napuštanja onoga što je na pariskom, glazgovskom i peterburškom skupu teškom mukom dogovoreno. Cilj rada je ukazivanje da klimatske promene nisu samo iza učestalih prirodnih katastrofa, ruiniranih i onemogućenih privrednih aktivnosti čitavih regiona, već i oružanih sukoba koji u njima izbijaju. Uzročno-posledični krug generisanja kontinuiranih talasa izbeglica je tako zaokružen na liniji klimatske promene, prirodne katastrofe, ratovi, devastirane (poljo)privredne aktivnosti, ugrožena elementarna egzistencija stanovništva

  • Education of migrant and refugee children in serbia as protection from criminal activities, 7-8.

    PDF

    Mršević Zorica, Svetlana Janković 2023. Education of migrant and refugee children in serbia as protection from criminal activities, 7-8.
    In: ARCHIBALD REISS DAYS ”BOOK OF ABSTRACTS”.
    Ed: Bodrožić I. Belgrade: University of Criminal Investigation and Police Studies.
    ISBN 978-86-7020-511-3 ISBN 978-86-7020-190-3

  • Nasilje nad starijim ženama u vreme pandemije COVID-a 19

    PDF

    Mršević Zorica i Janković Svetlana, 2022. Nasilje nad starijim ženama u vreme pandemije COVID-a 19
    U: Aktuelnosti medicinskog prava – teorija, praksa i zakonodavstvo.
    Ur: Hajrija Mujović. Beograd: Institut društvenih nauka. Novi Sad: Advokatska komora Vojvodine.
    ISBN 978-86-910679-6-0    COBISS.SR-ID 63585801

    Ključne reči

    nasilje nad starijim ženama, invaliditet, demencija, marginalizovane grupe žena, beskućnice, domovi za stare, zaraza Covid-om 19, porodično nasilje

  • Uloga nezavisnih institucija u Srbiji u slučajevima govora mržnje

    PDF

    Mršević Zorica i Janković Svetlana, 2022.  Uloga nezavisnih institucija u Srbiji u slučajevima govora mržnje
    U: Govor mržnje. 
    Ur: Zoran Pavlović, Milana Ljubičić. Novi Sad: Pokrajinski Zaštitnik građana. Beograd: Institut za kriminloška i sociološka istraživanja.
    ISBN: 978-86-89417-15-9 [PZG] ISBN: 978-86-80756-40-0 [IKSI] COBISS.SR-ID 64789001

    Sadržaj

    Predmet rada je analiza različitih oblika postupanja nezavisnih institucija u pogledu govora mržnje. S obzirom da je govor mržnje vid diskriminatornog ponašanja, najčešće upozorenjima reaguje Poverenik za zaštitu ravnopravnosti, dok Pokrajinski zaštitnik građana redovno javno ukazuje na potrebu tolerancije i podizanja svesti o značaju prevencije i blagovremenog reagovanja na govor mržnje. Prilikom analiziranja položaja posebno osetljivih grupa, u redovnim i posebnim izveštajima, nezavisne institucije takođe kontinuirano konstatuju pojavu govora mržnje koji utiče na porast društvene netolerancije i konfliktnosti. Cilj teksta je ukazivanje na važnost uloge nezavisnih institucija i predočavanje odgovornosti onih koji u javnosti koriste govor mržnje. To se odnosi na javne ličnosti, nosioce političkih funkcija i medije koji ne smeju da budu promoteri netolerancije i mržnje.

    Ključne reči: nezavisne institucije, Poverenik za zaštitu ravnopravnosti, Pokrajinski zaštitnik građana, Zaštitnik građana Republike Srbije, govor mržnje, saopštenja, upozorenja, preporuke, promocija tolerancije

  • Inkluzivna bezbednost

    PDF

    Mršević Zorica, Janković Svetlana 2021. Inkluzivna bezbednost
    Novi Sad: Pokrajinski zavod za ravnopravnost polova.
    ISBN: 978-86-86259-36-3
    COBISS.SR-ID: 51011081

    Sažetak

    Inkluzivna bezbednost je intergralni deo nastavnog procesa predmeta Studije roda koji se predaje na Fakultetu za evropske pravno-političke studije u Novom Sadu. Deo je savremenog koncepta nastavnonaučneoblasti Studija roda (gender studies) koji se u promociji rodne ravnopravnosti integrativno i sinergično nastavlja na velike, klasične teme Ženskih studija i Studija roda, zaštita žena od rodno zasnovanog nasilja i politička participacija žena. Koncept inkluzivne bezbednosti takođe je deo savremenih promena u oblasti studija bezbednosti koje se odnose na uvođenje tzv. ljudske dimenzije bezbednosti u mušku, vojnocentričnost međunarodnih odnosa vojno političkih elita kao tradicionano ekskluzivnih državnih aktera rata i mira. Monografija Inkluzivna bezbednost sadržinski obuhvata tri osnovne teme: inkluziju u sektoru bezbednosti i međunarodnim odnosima, inkluzivnost savremenih oružanih snaga i inkluzivnost u domenu smanjenja rizika od katastrofa. Njena osnovna poruka je neophodnost da u sve te procese svih nivoa budu uključene žene kao ravnopravne učesnice i akterke.

    Ključne reči: rodni aspekti oružanih sukoba, rod i kreiranje mira, rodni odnosi u vanrednim situacijama, prirodne katastrofe i rod, humanizacija bezbednosti, reforme sektora bezbednosti, žene u vojsci, žene u postkonfliktnim društvima, savremeni bezbednosni izazovi, društva diversifikovanog sastava, UN SB Rezolucija 1325 žene, mir, bezbednost

  • Women in Entrepreneurship – Models of Learning Organizations

    PDF

    Janković S., Mitić N., i Štrbac K., 2021. Women in Entrepreneurship – Models of Learning Organizations
    In: Path to a Knowledge Society-Managing Risks and Innovation Ed. Stanković Miomir and Nikolić Vesna.
    Publishers: Complex System Research Center, Niš, Serbia, Mathematical Institute of the Serbian Academy of Sciences and Arts, Belgrade, Serbia Niš: Proceedings of the 3rd Virtual International Conference, PaKSoM 2021
    ISBN 978-86-80593-72-2 COBISS.SR-ID 57366537

    Abstract

    The paper analyzes the systemic security risks that occur in times of crisis as a disruptive factor for the willingness to change, and adapt through the prism of new visions. Socially safer, more sensitive, and more equitable models of organizations are possible in the future after emerging from the pandemic crisis only if our current image inevitably contains an embedded gender aspect of transformation. The main goal is to ensure organizationally that state interventions do not exacerbate injustices and gender-based inequalities. Also, to promote, where possible, greater equality in gender relations in the organization, access to equal access to resources and control, but also to the constraints they face. Innovative models of the organizations we strive for should contain a different picture of gender roles, activities, needs, opportunities, and rights that affect men, women, girls, and boys in a particular economic situation or social context. The inclusion of women in entrepreneurship is one of the necessary conditions for innovative models of organizations that permanently learn, reduced to everyday pragmatism, colored by persistence, struggle, and empathy. It is not just a vision for new organizational models. It is simply a futuristic orientation, as shown by case studies of the functioning of women entrepreneurs from Čačak during emergency measures.

    Keywords: women entrepreneurs, security risks, gender analysis, learning organization

  • Žene i socijalna Pravda za vreme pandemije, 34-38.

    PDF

    Mršević Z., i Janković S., 2021. Žene i socijalna Pravda za vreme pandemije, 34-38.
    U: COVID-19: socio – demografski procesi, izazovi i posledice pandemije. Knjiga sažetaka.
    Regionalna konferencija 25. mart 2021. Beograd (Srbija) online
    Ur: Ivan Marinković, Marko Galjak. Beograd: Institut društvenih nauka, Centar za demografska istraživanja i Društvo demografa Srbije.
    ISBN 978-86-7093-244-9

    Sažetak

    Izlaže se poređenje između položaja u pandemijskim uslovima tri grupe žena. Prve su vidljive tokom pandemije i prepoznate su i potpomognute sistemom mera socijalne politike, druge koje su zaposlene u zdravstveno rizičnim radnim mestima i treće nevidljive, koje su ostale iza njih. 1.Preduzetnice. Slučajevi žena u preduzetništvu pružaju primere dobijanja podrške od raznih domaćih i stranih aktera. Iz faze čekanja da nešto prođe (vanredne mere, pandemija, vakcinacija), zbog svog preduzetništva, ali i podrške sa institucionalne i privatne strane, ušli su u fazu prilagođavanja funkcionisanja u novim uslovima. Stvarne mere finansijske podrške Vlade malom i srednjem preduzetništvu u Srbiji bile su im od pomoći. 2. Žene koje rade u zdravstveno rizičnim granama. U sektorima zdravstva i socijalne zaštite žene čine 75% zaposlenih, a čine i većinu radne snage nižeg statusa – najzastupljenije su među prodavačicama i pružateljkama ličnih usluga, kao i među čistačicama i pomoćnim osobljem. Na granici sa poslednjom grupom su angažovane u takozvanoj sivoj ekonomiji, ili izvan bilo kakvih formalnih struktura (ulična prodaja, negovanje dece, starih i bolesnih).3. Žene izvan svih klasnih kategorija. Sakupljačice sekundarnih sirovina koje živi u neformalnim naseljima, bez elementarne infrastrukture (priključka na vodovod, kanalizaciju, struju, organizovano odnošenje smeća i sl), našli su se u posebno nezavidnoj situaciji za vreme hladnih zimskih meseci. Za dve trećine njih neograničena mobilnost je neophodna radi ulične prodaje i skupljanje sekundarnih sirovina što im predstavlja jedini izvor prihoda. Od početka pandemije ostale su nevidljive, vidljive ponekada jedino kada u neformanim naseljima u kojima žive izbije požar, ili budu poplavljeni.

    Ključne reči:Socijalna pravda, pandemija Kovid 19, tri grupe žena, preduzetnice, zdravstvene radnice, sakupljačice sekundarnih sirovina, slučaj Srbije

  • Mehanizmi za rodnu ravnopravnost i koncept lokalnog vlasništva na poluperiferiji: slučaj Srbije. 287-305

    PDF

    Mršević Zorica i Janković Svetlana, 2021. Mehanizmi za rodnu ravnopravnost i koncept lokalnog vlasništva na poluperiferiji: slučaj Srbije. 287-305
    U: Feminizam, aktivizam, politike: proizvodnja znanja na poluperiferiji – Zbornik radova u čast Marine Blagojević Hughson.
    Ur: Dr Sanja Ćopić & Dr Zorana Antonijević. Beograd: Institut za kriminološka i sociološka istraživanja.
    ISBN 978-86-80756-42-4 COBISS.SR-ID 46143241

    Sažetak

    Predmet rada su strani uticaji u procesu uspostavljanja mehanizama za rodnu ravnopravnost u Srbiji, analizirani kroz prizmu značaja poluperiferne lokacije Srbije, koncepta koji je promovisala Marina Blagojević. Geopolitički položaj Srbije između centra i periferije može se na početku 2000-ih okarakterisati kao poluperiferijski zbog različitih stepena u razvoja u odnosu i na centar i na periferiju. Mehanizmi za rodnu ravnopravnost, kao i neki drugi institucionalni demokratizacijski mehanizmi nisu tada postojali u Srbiji, što je otvorilo vrata inostranim uticajima i uzorima. Početak svakog takvog uticaja sadrži očigledne napore svih periferija i poluperiferija da se približe centru, makar imitacijama i kopijama. Te napore podržava kulturni imperijalizam centra (uverenje u sopstvenu superiornu izvrsnost), u slučaju institucionalizacije mehanizama za rodnu ravnopravnost u Srbiji, realizovan putem tzv. „mekih uticaja“. Postepeno institucionalno profilisanje poluperiferije karakteriše asimilacija ovih inostranih značenja i oblika i tako da postaju sve sličniji modelima centra. Cilj ovog rada je kritička analiza stvarne, a u isto vreme, ponekad i lažne primene promovisanih koncepata „lokalnog vlasništva“ (poštovanje lokalnih institucionalnih i društvenih struktura) i „učenja mesta“ (poštovanje lokalnih potreba). Njihov rezultat se obično ogleda samo u onome što Marina Blagojević naziva „domorodačkim ukusom“ („autohtoni začin“), u vidu dodatih malih elemenata lokalnog prisustva znanja. Zaključak je da kretanje uticaja kroz odnos centar-poluperiferija-periferija, ne mora zauvek ostati jednosmerno. Naime, mada su ovi uticaji u svom karakteru zaista u početku jednosmerni procesi, ta se jednosmernost kao i sve asimetričnosti, postepeno gubi u procesu formiranja simetrije usled globalne međusobne povezanosti u stalnoj cirkulaciji svih prisutnosti kao ključnoj odrednici savremenog sveta. Novi obrazac razvoja dvostruke cirkulacije ukazuje na to da se domaći i strani institucionalni modeli međusobno podstiču, dok glavni oslonac mora biti domaći, jer je samo to garancija prihvatanja, trajnosti i kontinuiteta.

    Ključne reči:odnos centar-poluperiferija-periferija, meki uticaji, lokalno vlasništvo, učenje mesta, autohtoni začin, duboka demokratija, mehanizmi za rodnu ravnopravnost

  • Klimatske promene i upravljanje migracijama

    PDF

    Mršević Z. i Janković S., 2021. Klimatske promene i upravljanje migracijama
    U: Pravni i društveni odgovori na klimatske promene – novi strateški okvir u Srbiji.
    Ur: dr Sofja Nikolić Popadić & dr Marko Milenković. Beograd: Institut društvenih nauka.
    ISBN: 978-86-7093-249-4

    Ključne reči

    Ključne reči:migratorna kretanja izazvana klimatskim promenama, pravni odgovori, saradnja EU i Srbije, radne dozvole, putne isprave

  • Build Back Better

    PDF

    Mršević Z., Janković S., 2021. Build Back Better
    In:Protection of Human Rights Right to Life,
    Ed Zoran Pavlović, Ivana Stefanović, Novi Sad: Provincial Protector of Citizens –Ombudsman & Beograd: Institute of Criminological and Sociological Research.
    ISBN 978-86-89417- 13-5PZG 978-86-80756-43-1 IKSI

    Sažetak

    Ljudski životi su vanrednim situacijama daleko ugroženiji povećanjem multiplikovanih rizika, nego što je to slučaj kada je stanje redovno. Zbog toga je u tekstu podvučena neophodnost usvajanja i primene koncepta “build back better”, što znači uočavanje propusta koji su doveli do ljudskih gubitaka i drugih teških posledica, njihovo poboljšanje, sa kritičkim pogledom unazad, aktivnostima preduzetim u sadašnosti, čime se postiže sprečavanje ili bar ublažavanje, nastupanja posledica vanrednih situacija u budućnosti. Ne radi se samo o poboljšanjima fizičko tehničkog tipa, jer se zajedno sa uočavanjem nedostataka tog tipa, uočavaju i nedostaci u društveno organizacionom, političkom smislu. U pogledu zaštite i spasavanja ljudskih života, posebno je naglašena nužnost predviđanja i prevencija tzv. „crnih labudova“ kao najneočekivanijih disfunkcija, odnosno totalnih „iskakanja iz normale“, ali i oružanih sukoba i prirodnih nepogoda katastrofičnih razmera. Prihvatljiva rešenja nude međunarodni standardi, npr. sadržani u dokumentima Hjogo i Sendai, koji takođe naglašavaju neophodnost dosledne primene koncepta „build back better“. Njegova primena neophodna je u svim fazama vanrednih situacija, za vreme i posle nastupelih događaja tj. u fazi oporavka i rekonstrukcije, sa perspektivom budućeg važenja u preventivi budućih sličnih vanrednih situacija. Naučene lekcije su ujedno najdragocenija osnova primene principa “build back better” kao mogućeg konteksta efikasne zaštite i spasavanja ljudskih života

    Ključne reči: Izgradi bolje nego što je bilo, propusti, ljudski gubitci, materijalne štete, kritički pogled unazad, sprečavanje i ublažavanje, crni labudovi, neočekivane disfunkcije

  • Društveni položaj starijih žena u vreme pandemije

    PDF

    Mr Svetlana Janković 2021. Društveni položaj starijih žena u vreme pandemije
    In. XI godišnja online konferencija Viktimološkog društva Srbije. Žrtve i savremeni društveni kontekst: Izazovi i perspektive. Knjiga apstrakata, Beograd 25.-26. novembar 2021.

    Sažetak

    Svaki peti građanin Srbije (20,2%), odnosno više od 1.400.000 stanovnika stariji su od 65 godina, a predviđa se da će do 2030. taj procenat iznositi najmanje 22%. Istovremeno, položaj starijih u Srbiji, na evropskom kontinentu i u mnogim društvima globalno je kompleksan, i u mnogim segmentima nije povoljan, naročito imajući u vidu proces daljeg demografskog starenja. Podaci Svetske zdravstvene organizacije pokazuju da 4% do 6% starijih trpi neki od oblika zlostavljanja u svojoj kući, ali se pretpostavlja da mnogo više ima onih koji nikada nisu bili registrovani kao žrtve nasilja. Predmet razmatranja je kvalitativno-komparativni prikaz stradanja starijih žena i njihovo isključenje iz javnog života kao i loš socio-ekonomski položaj, posebno u vreme pandemije. Takođe ukazuje se na važne aspekte ljudskih prava i njihovog ostvarivanja kroz kategorije rod i starost. Cilj rada je da kroz brojna istraživanja ukaže na podatak da su starija lica, pored osoba sa invaliditetom, jedna od najdiskriminisanijih grupa u Srbiji

  • Žene preduzetnice Srbije u vreme pandemije virusa korona. 47-62.

    PDF

    Zorica Mršević, Svetlana Janković 2020. Žene preduzetnice Srbije u vreme pandemije virusa korona. 47-62.
    U: Izazovi održivog razvoja u Srbiji i Evropskoj uniji
    Ur: Predrag Jovanović i Sanja Stojković Zlatanović Beograd, Institut društvenih nauka, 2020.
    ISBN 978-86-7093-237-1

    Sažetak

    Analizira se situacija funkcionisanja malih ženskih preduzetničkih firmi u Srbiji u kontekstu mera za suzbijanje zaraze u pandemiji „Kovid-19“, kao i perspektive nastavka njihovog rada u bližoj budućnosti. Analizira se globalni kontekst rastuće nejednakosti jer ni zaraza, ni mere protiv nje, ne pogađaju podjednako žene i muškarce. Radna mesta na kojima su zaposlene žena su više pogođena ekonomskim efektima pandemijske krize, zbog već od ranije postojeće rodne nejednakosti, nadprosečnog udela ženske zaposlenosti u krizom najugroženijim sektorima, porasta tereta neplaćenog staranja, kao i nesrazmernog uticaj krize na žensko preduzetništvo, uključujući pre svega, mikro preduzeća u vlasništvu žena. Glavni deo rada posvećen je studiji slučajeva poslovanja preduzetnica sa konkretnim primerima dobijanja podrške od različitih domaćih i inostranih aktera. Prezentira se i komparativno longitudinalno istraživanje urađeno 2018 i 2020. godine, poslovanja preduzetnica u Čačku, njihovih perspektiva i nastavka poslovanja. Rad je zaključen navođenjem mogućih inicijativa iz „kuće ideja“ Mekinsi global instituta, da odgovor na krizu treba da budu globalno dizajnirane mere za podržavanje rodnog pariteta i rodnog diversiteta u domenu ekonomskih odnosa.

  • Women in entrepreneurship – a condition for equality assurance. 133-140.

    PDF

    Mršević Z., Janković S., 2020. Women in entrepreneurship – a condition for equality assurance. 133-140.
    In: Life Cycle Engineering and Management ICDQM – 2020. Prijevor: DQM International Center. 
    Ed: Popović Branko, Papić Ljubiša.
    ISBN 978-86-86355-42-3 COBISS.SR-ID 19256329

    Abstract

    This paper analyzes the systemic security risks that occur in the times of crisis as a disruptive factor for the willingness to change, to adapt through the prism of new visions. A socially safer, more sensitive and more just world is a possible future after the pandemic crisis only if our current vision of the future inevitably contains an embedded gender aspect of transformation. The world we strive for should contain a different picture of gender roles, activities, needs, opportunities and rights that affect men, women, girls and boys in a particular economic situation or social context. The inclusion of women in entrepreneurship is one of the necessary conditions for a better economy colored by everyday pragmatism, perseverance, struggle and empathy. This is not just the right attitude, it is a smart orientation, as shown by case studies of the functioning of the women entrepreneurs from Čačak during the emergency measures.

    Keywords: Security risks, gender aspect, gender analysis, women entrepreneurs.

  • Rat i mir – kroz filozofiju Ksenije Atanasijević

    PDF

    Janković Svetlana, 2020. Rat i mir – kroz filozofiju Ksenije Atanasijević
    U., Ksenija Atanasijević, O meni će govoriti moja dela.
    Ur. Z. Mršević & M. Jovanović. Beograd: Institut društvenih nauka.
    ISBN 978-86-7093-236-4

    Sažetak

    U tekstu se ukazuje da je Ksenija Atanasijević beskompromisno popularisala, zagovarala i teorijski obrazlagala pacifističku doktrinu. Analiziraju se tri oslonca pacifizma Ksenije Atanasijević: međunarodni kontekst globalne napetosti između dva svetska rata, sa jasnim nagoveštajima nastupajućeg globalnog sukoba, uprkos nastojanjima žena Male antante da spreče katastrofu; njena religiozna posvećenost duhovnoj delatnosti osnivača velikih religija posebno hrišćanstva; i feminizam koji preko unapređivanja uloge žena, vrlo živo nastoji i na unapređivanju čitavoga čovečanstva, jer je polazna tačka feminizma ukidanje nasilno postavljenih razlika i nejednakosti između ljudskih bića, kao osnove ljudskih konflikata. Za ocenu vrednosti i značaja Kseniji nog pacifističkog zalaganja u savremenom kontekstu, potrebno je akcentirati njeno ukazivanje na vrednost poštovanja čoveka i njegovog dostojanstva i njeno zalaganje za ravnopravno učešće žena u donošenju odluka. Ona filozofiju pacifizma smatra nužnom i očekivanom posledicom nepristajanja na zlo. Naglašava se da pacifizam koji ona zastupa nije pasivnost i ravnodušnost, jer se dobro stanje mira ne postiže samo golim protestom, već neustrašivim, beskompromisnim delanjem. Autorka zaključuje da se današnja shvatanja bezbednosti, koja sve više polaze od nivoa pojedinačnog ljudskog bića kao osnovnog, da bi imala primenu na međunarodnom nivou, u stvari se nastavljaju na filozofiju pacifizma Ksenije Atanasijević. Iako u vremenu nastanka, ta filozofija nije mogla da stekne širu afirmaciju i praktičnu primenu, pre svega jer žene, kao protagonistkinje, tada nisu bile akterke odlučivanja, a naročito ne o pitanjima rata i mira. Danas je drugačije i te mogućnosti se otvaraju za žene. Nastavljajući se na filozofsko, feminističko i pacifističko nasleđe Ksenije Atanasijević, možemo da ostvarimo i njenu i našu savremenu viziju bezbednijeg, egalitarnijeg i mirnijeg sveta.

    Ključne reči: pacifizam, glas razuma, ljudsko dostojanstvo, ne jednakost ljudi, savremeni koncept ljudske bezbednosti

  • Gender aspects of security risks during the COVID 19 pandemic. 449 – 459.

    PDF

    Mršević Z., Janković S., 2020. Gender aspects of security risks during the COVID 19 pandemic. 449 – 459.
    In., X International scientific conference “ARCHIBALD REISS DAYS” 18-19. November 2020.
    Ed., Stevo Jaćimovski et all.
    Belgrade: University of Criminal Investigation and Police Studies.
    ISBN 978-86-7020-453-9 ISBN 978-86-7020-190-3

    Abstract

    The subject of the paper is focused on the facts that indicate that neither the COVID-19 virus, nor the measures against it, has an equal impact on women and men. While analyzing the pandemic, in the language of security, the focus must be on the fight against the virus from a human security-oriented point of view, viewed through gender lenses. For example: women predominate in occupations where contact is inevitable, which increases the risk of infection, also there is a worrying increase in domestic and other forms of gender-based violence. In situations of stress and isolation in the home, while the availability of support services for victims of violence is reduced, women and children are exposed to increased mental, physical and sexual violence. The aim of this paper is to analyze the gender aspects of security risks, the importance of cooperation between the rule of law authorities and other actors providing protection services in order to reduce possible challenges, but also the need for violence prevention in every respect

    Ključne reči: pandemic, gender-based inequalities, jobs challenges, gender-based violence, human-oriented security, prevention

  • Marginalizovan društveni položaj starijih žena

    PDF

    Svetlana Janković (2019). Marginalizovan društveni položaj starijih žena
    U. Položaj marginalizovanih grupa u društvu.
    Ur. Nebojša Macanović. Banjaluka: Centar modernih znanja.
    Beograd : Resursni centar za specijalnu edukaciju.
    ISBN 978-99976-761-2-2 COBISS.RS-ID 8131096

    Ključne reči

    starije žene, diskriminacija po osnovu starosti, siromaštvo starijih žena, marginalizacija, smanjena lična bezbednost, nasilje, femicid

  • IZVEŠTAJ O SPROVOĐENJU NACIONALNOG AKCIONOG PLANA ZA PRIMENU REZOLUCIJE 1325 SAVETA BEZBEDNOSTI UJEDINJENIH NACIJA – ŽENE, MIR I BEZBEDNOST U REPUBLICI SRBIJI (2017-2020) U 2017. I 2018. GODINI.

    PDF

    Janković S. 2019. IZVEŠTAJ O SPROVOĐENJU NACIONALNOG AKCIONOG PLANA ZA PRIMENU REZOLUCIJE 1325 SAVETA BEZBEDNOSTI UJEDINJENIH NACIJA – ŽENE, MIR I BEZBEDNOST U REPUBLICI SRBIJI (2017-2020) U 2017. I 2018. GODINI.
    Beograd, avgust 2019. godine
    Koordinaciono telo za rodnu ravnopravnost

    Sažetak

    Izveštaj je napisala mr Svetlana Janković, u vreme pisanja (2019) Izveštaja konsultatkinja za rod i bezbednost Koordinacionog tela Vlade Republike Srbije za rodnu ravnopravnost

    Izveštaj o sprovođenju Nacionalnog akcionog plana za primenu Rezolucije 1325 Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija – Žene, mir i bezbednost u Republici Srbiji 2017-2020. u 2017-2018. godini sačinjen je u Koordinacionom telu za rodnu ravnopravnost, kome je stručnu i administrativno-tehničku podršku pružio Kabinet potpredsednice Vlade zadužene za građevinarstvo, saobraćaj i infrastrukturu. Ovaj izveštaj je sačinjen radi redovnog izveštavanja Političkog saveta i Vlade o sprovođenju pomenutog plana u Republici Srbiji u 2017-2018. godini.

    Tabelarni izvestaj NAP

  • Gender perspective of risk management related to disaster / accident risks 65-71.

    PDF

    Mršević Z., Janković S., 2019 Gender perspective of risk management related to disaster / accident risks 65-71.
    In: ICDQM-2019 Life Cycle Engineering and Management. Proceedings.
    Ed: Papić Ljubiša. Prijevor: The Research Center of Dependability and Quality Management.
    ISBN 978-86-86355-40-9. COBISS.SR-ID 276985100

    Keywords

    disasters/catastrophes, climate change, gender roles, gender responsibilities, risk management

  • Practical lessons of past European disasters

    PDF

    Mršević Z., Janković S., 2019. Practical lessons of past European disasters
    In: International scientific conference “ARCHIBALD REISS DAYS”.
    Ed: Stevo Jaćimovski
    ISBN 978-86-7020-431-7 ISBN 978-86-7020-190-3 (za izdavačku celinu) COBISS.SR-ID 280685836

    Abstract

    The subject of the paper is the necessity of paying attention to practical lessons of the past European disasters in order to improve adequate responses of today. The main goal is to show possible ways of improvement resilience of the countries and regions by implementing the principle of “build it better”, not only to domain of construction building, but also to societal relations. The method is critical analysis of the past disasters, e.g. the European tsunami happened about eight thousand years ago, the Little Ice Age occurred at the end of the 13th and beginning of the 14th century, the hurricane of 1674 in Northwestern Europe, and the Great Storm of 1703. There are presented relevant recent international documents which advocates the strengthening of preventative measures and the development of communities and nations resilience, in relation to the consequences of disasters, combined with the current gender theory demands. The most significant result of the paper is raising risk awareness that disasters do not always hit “others and other continents”, but could happen in Europe too.

    Keywords: disaster prevention, resistance strengthening, practical lessons from past European disasters, “build it better” principle

  • Odgovornost za ugradnju rodno inkluzivne komponente u oblast smanjenja rizika od prirodnih nepogoda. str 26-26.

    PDF

    Zorica Mršević, Svetlana Janković, 2019. Odgovornost za ugradnju rodno inkluzivne komponente u oblast smanjenja rizika od prirodnih nepogoda. str 26-26.
    U: Srbija i reformisanje instituta odgovornosti.
    Ur: Hajrija Mujović Beograd: Institut društvenih nauka. Centar za pravna istraživanje
    ISBN 978-86-7093-224-1 COBISS.SR-ID 280220172

    Ključne reči

    odgovornost za rodnu inkluziju, prirodne nepogode, ranjivost žena, odgovornost za smanjenje rizika od katastrofa, nacionalni i lokalni nivo, obavezno uključivanje žena

  • Rodno odgovorno budžetiranje – dug za socijalnu ravnopravnost str 21 – 30.

    PDF

    Mršević Z., Janković S. (2019). Rodno odgovorno budžetiranje – dug za socijalnu ravnopravnost str 21 – 30.
    U: Dug i (ne)razvoj.
    Ur: Vukotić Veselin, Šuković Danilo. Beograd: Institut društvenih nauka, Centar za ekonomska istraživanja.
    ISBN: 978-86-7093-218-0.

    Ključne reči

    rodno odgovorno budžetiranje, socijalna ravnopravnost, inkluzija, transparentnost, rodno diferencirano prihodovanje i rashodovanje, primena u upravi, primena na lokalu

  • Zaštita ljudskih prava migrantkinja 35 – 48

    PDF

    Mršević Z., Janković S., 2019. Zaštita ljudskih prava migrantkinja 35 – 48
    Zbornik Instituta za kriminološka i sociološka istraživanja, vol 38 – 2 / Originalni naučni rad
    ISSN: 0350-2694
    UDK: 305-055.2-054.73

    Sažetak

    U tekstu se analizira migracija kao rodno diferencirano profilisan fenomen s obzirom da se položaj migrantkinja znatno razlikuje od položaja muškaraca migranata tokom celog migratornog ciklusa. Navode se dokumentovani rodno diferencirani oblici kršenja ljudskih prava migrantkinja u zemljama porekla, zemljama tranzita i zemljama krajnjeg odredišta; specifičnosti u pogledu pravnih migracionih statusa, sektora u koje migriraju, oblika rodno zasnovanog zlostavljanja koje pretrpe gotovo u svim fazama migratornog ciklusa. Izlažu se faktori koji utiču na migraciju žena, okolnosti koje doprinose posebnoj ranjivosti mnogih migrantkinja i njihovom suočavanju sa rodno zasnovanom diskriminacijom kao uzrokom i posledicom kršenja ljudskih prava. Posebna pažnja poklonjena je standardima ljudskih prava i rodne ravnopravnosti, kao i međunarodnim preporukama zaštite ljudskih prava migrantkinja, kojima se promovišu procedure bezbedne migracije i obaveza poštovanja, zaštite i ostvarivanja ljudskih prava žena tokom ciklusa migracije.

    Ključne reči: ljudska prava migrantkinja, rodni aspekti migracija, faktori ženske migracije, bezbedna migracija, međunarodni standardi

  • Rat i mir – kroz delo Ksenije Atanasijević. 20-21.

    PDF

    Svetlana Janković (2019). Rat i mir – kroz delo Ksenije Atanasijević. 20-21.
    U: Ksenija Atanasijević, O meni će govoriti moja dela.
    Ur: Zorica Mršević, Marko Jovanović
    ISBN 978-86-7093-222-7 COBISS.SR-ID 279298060

    Ključne reči

    Doktrina pacifizma, kritika društvenih događaja, poštovanje ljudske ličnosti, Mala ženska antanta

  • Challenges of inclusive security, 183-193.

    PDF

    Mršević Z., Janković S., (2018). Challenges of inclusive security, 183-193.
    In: Archibald Reiss Days – The VIII International Scientific Conference
    Ed: Darko Simović Beograd: Kriminalističko policijska akademija
    ISBN 978-86-7020-405-8 ISBN 978-86-7020-190-3
    Rad u tematskom zborniku međunarodnog značaja M14

    Abstract

    The inclusion of the security sector in many EU member states has become one of the priorities of the national security of today. The reason for this introduction of inclusive security has been rationally observed as the security interest of countries of diversified compoaition of population, faced with modern security risks. This concept enables women and members of various national and religious minority groups to be included without discrimination, in the security sector of the countries of their citizenship.

    Key words: inclusive security, women’s physical security, challenges, risks, experiences: France, USA, disaster risk reduction

  • Unmarried Couples in Serbia between the Constitution and the laws. 281 – 293.

    PDF

    Mršević Z., Janković S., (2018) Unmarried Couples in Serbia between the Constitution and the laws. 281 – 293.
    In., Yearbook. Human rights Protection “From unlawfulness to legality”
    Ed., Zoran Pavlović Novi Sad: Pokrajinski Zaštitnik građana. Institut za kriminološka i sociološka istraživanja
    ISBN: 978-86-89417-08-1 (PZG) ISBN: 987-86-80756-14-1 (IKSI)
    Rad u tematskom zborniku međunarodnog značaja M14

    Abstract

    The object of the paper is to point out that the Constitutional equalization of the marital and extra-marital unions is not followed by the legal provisions of several laws. The differences cause unequal treatment in use of existential human rights of unmarried couples. The status of the extramarital partners is not recognized by the Labor rights Law, the Inheritance Law, the Law on Pension and Disability Insurance the Law on Personal Income Tax the Law on Property Tax.

    Key words: unmarried couples, human rights, surviving spouse, inheritance, family pension, constitution, laws, Constitutional Court decision, unmarried couples in comparative law

  • Local knowledge on the local ownership principle in Serbia

    PDF

    Mršević Z., Janković S., (2018) Local knowledge on the local ownership principle in Serbia
    In. Facta universitatis: Law and Politics Vol. 16, No 1, 2018, pp. 1-13.
    Niš: University of Niš
    ISSN 1450-5517 (Print) ISSN 2406-1786 (Online)
    Rad objavljen u nacionalnom časopisu M53

    Abstract

    This paper presents the way of functioning and implementation of the local ownership principle in situations where the support of local knowledge during the process of establishment of gender equality mechanisms is lacking. The lack of local knowledge production regarding the essence and role of the local ownership principle in the creation of gender equality institutions is permanent in Serbia. Domestic actors became quickly satisfied with the comfortable position of secondary lead stakeholders, with a role of transmitters and users of foreign concepts. They did not take advantage of the opportunities provided by the local ownership principle and did not pretend to take on either the role of creators or of relevant knowledge holders of policy-based public policies and practices.

    Key words: international actors, local ownership principle, learning sites, humanitarian industry, gender equality mechanisms in Serbia, transversal policy

  • Inkluzivna bezbednost kao način smanjenja rizika od katastrofa i pratećeg nasilja, str. 401 – 411

    PDF

    Mršević Z., Janković S., 2018. Inkluzivna bezbednost kao način smanjenja rizika od katastrofa i pratećeg nasilja, str. 401 – 411
    U: Ne nasilju, jedinstveni društveni odgovor
    Ur: Nebojša Macanović. Banja Luka: Centar modernih znanja
    ISBN 978-99976-722-4-7 COBISS.RS-ID 7386904
    Rad u tematskom zborniku međunarodnog značaja M14

    Sažetak

    Inkluzivna bezbednost je koncept diversifikovanog uključivanja različitih društvenih segmenata u sektor bezbednosti. Smanjenje rizika od katastrofa je koncepcijski okvir u kojem se razmatraju načini i metode smanjenja ranjivosti i rizika društva od katastrofa, kako bi se izbegli ili organičili nepovoljni uticaji i opasnosti prouzrokovani prirodnim pojavama. Cilj otpornosti je poboljšati, a ne ponoviti ranije postojeće stanje.

    Ključne reči: katastrofe, rodno zasnovano nasilje, Sendai okvir, tranformativni oporavak, inkluzivna bezbednost

  • Disaster Risk Reduction – Gender Aspects. 209 – 2016.

    PDF

    Mršević Z., Janković S., (2018) Disaster Risk Reduction – Gender Aspects. 209 – 2016.
    In., The proceeding of Human Security and New Technologies.
    Ed., S. Stanarević, G. Mandić, Lj.Katić. Beograd: Faculty of Security, Human Security Research Center.
    ISBN 978-86—80144-30-6 COBISS.SR-ID 269449740
    Rad u tematskom zborniku međunarodnog značaja M14

    Abstract

    The subject of paper is a gender aspect of the disaster risk reduction concept. A natural phenomenon by itself is not a disaster, but it becomes when it strikes a vulnerable community, a group or individuals without proper defence who have no ability to resist or to repair its negative effects. It causes material damage and human losses, possible interruption of the economic and social functioning of the community. The conclusion is that building resistance to disasters, empowering women and community development necessarily represent elements of unique, but not separate, efforts.

    Key words: disasters, women, gender relations, poverty, disaster risk reduction

  • Standard dužne pažnje po Istanbulskoj konvenciji Saveta Evrope. 184-201.

    PDF

    Mršević Z., Janković S., (2018) Standard dužne pažnje po Istanbulskoj konvenciji Saveta Evrope. 184-201.
    U., Ka evropskom društvu – ograničenja i perspektive.
    Ur., Lilijana Čičkarić, Aleksandar Bošković Beograd: Institut društvenih nauka.
    ISBN 978-86-7093-212-8 COBISS.SR-ID 269654796
    Rad u tematskom zborniku vodećeg nacionalnog značaja M44

    Sažetak

    Istanbulsku konvenciju Srbija je ratifikovala 2013. godine, a početak primene od 2017. godine, predstavlja ispunjavanje obaveza u pogledu značajnih promena, ne samo zakonskih propisa, već i institucionalnih politika i prakse. Konvencija predviđa uspostavljanje dugoročne politike za pružanje usluga žrtvama rodno zasnovanog nasilja, kreiranje efikasnih modela prevencije i sankcionisanje nasilnika. Njen zahtev je da se države rukovode standardom dužne prilježnosti/dužne pažnje/potpune posvećenosti (eng. due diligence) u prevenciji, zaštiti, procesuiranju i sankcionisanju akata nasilja, kao standardom evropskih društava.

    Ključne reči: Instabulska konvencija, dužna pažnja, nasilje nad ženama, zakonske promene, promene u praksi postupanja institucija

  • Migrantkinje 55 – 67.

    PDF

    Mršević Z., Janković S., (2018) Migrantkinje 55 – 67.
    In., Zbornik Instituta za kriminološka i sociološka istraživanja. Vol. 37, No 2, pp. 55 – 67
    Ed., Zoran Pavlović Beograd: Institut za kriminološka i sociološka istraživanja.
    ISSN 0350-2694 UDK 341.231.14:314.151.3-055.2 UDK 343.988.054.73-055.2

    Sažetak

    Permanentni porast broja žena migrantkinja, jedna je od karakteristika savremenih migracija poslednjih decenija, što se odnosi i na Srbiju. Ujedno sa porastom njihovog broja, raste i svest da su one ujedno i izbeglice od rodno zasnovanog nasilja. Migrantkinj su među posebno ranjivim grupama žena u Srbiji. Nezaštićene su, i kada se kreću u porodičnim skupinama, jer su tada izložene porastu porodičnog nasilja od strane muških članova porodice, frustriranih putnim tegobama i neizvesnošću. A kada su same, tek tada su žrtve mnogih, kriminalaca, krijumčara, drugih migranata, istih ili od njih različitih nacionalnosti, ali i pripadnika međunarodnih humanitarnih organizacija i državnih institucija sektora bezbednosti. Podaci upućuju da država retko ili uopšte ne procesuira pokušaj silovanja ili slično nasilje, već samo ubistvo, a u pogledu partnerskog nasilja ili nasilja u porodici, praksa se razlikuje od slučaja do slučaja. Migrantkinje doduše, sve više prijavljuju nasilje, ali institucionalni sistemi još uvek nisu adekvatno responsivni.

    Ključne reči: migrantkinje, izbeglice, silovanje, ubistvo, responsivnost institucija, patrijahalni odnosi, rodno zasnovano nasilje

  • Žene preduzetnice – mogućnosti i ograničenja, str 207 – 216

    PDF

    Mršević Z.,Janković S., 2018, Žene preduzetnice – mogućnosti i ograničenja, str 207 – 216
    U: Preduzetništvo v. rentijerstvo
    Ur.:Veselin Vukotić, Beograd: Institut društvenih nauka
    ISBN: 978-86-7093-201-2
    Rad u tematskom zborniku vodećeg nacionalnog značaja M44

    Sažetak

    Predmet rada analizira mogućnosti i barijere specifične za žensko preduzetništvo u situaciji kada još uvek sedamdeset procenata fakultetski obrazovanih mladih oba pola, u Srbiji i regionu, svoju budućnost najradije vide u sigurnosti državne službe, a ne na vetrometini sopstvenog privatnog biznisa punog rizika. Rodne uloge u današnje vreme nisu strogo podeljene što se ogleda i u činjenici da sve više žena stupa u preduzetničke profesije i koje su doskora izgledale kao rizične, rezervisane samo za muškarce. Činjenica je da danas u Srbiji ima dosta uspešnih žena preduzetnica, ali ima i onih koje su doživele poslovni brodolom, kao i onih koje se na životnim raskrsnicama još uvek kolebaju da li da pođu tim putem.

    Ključne reči: uspešne žene preduzetnice, rodno specifične prepreke, press clipping, fokus grupa Čačak, intervjui sa preduzetnicama

  • Istanbul Convention – obligation or needs, str. 253 – 259

    PDF

    Janković S., Mršević Z., 2018. Istanbul Convention – obligation or needs, str. 253 – 259
    In: Life cycle engineering and management ICDQM – 2018.
    Ed: Ljubiša Papić Prijevor: The DQM Research Center
    ISBN 978-6-86355-37-9 COBISS.SR-ID 264684556
    Rad u tematskom zborniku međunarodnog značaja M14

    Abstract

    The Istanbul Convention is an internationally legally binding document that represents a turning point in the fight against violence against women. Harmonizing domestic legislation with the standards of the Convention, the obligation that Serbia took over by ratification, which also caused the adoption of the Law on the Prevention of Domestic Violence. This is the first step, but obviously, not enough. There is an improvement of practical dealing with gender-based violence acts, as well as preventing and raising awareness on unacceptability of violence in contemporary conditions.

    Key words: Istanbul Convention, domestic violence, discrimination against women, criminalization of various forms of violence, due diligence, protocols

  • Uticaj feminističke teorije na učešće žena u oružanim snagama Srbije, str. 55

    PDF

    Mršević Z., Janković S., 2018. Uticaj feminističke teorije na učešće žena u oružanim snagama Srbije, str. 55
    U: Neko je rekao feminizam? Feministička teorija u Srbiji danas (knjiga apstrakata)
    Ur: Adriana Zaharijević i Katarina Lončarević. Institut za filozofiju i društvenu teoriju Univerziteta u Beogradu. Fakultet političkih nauka Univerziteta u Beogradu
    ISBN 978-86-6425-040-5 Saopštenje sa skupa nacionalnog značaja štampano u celini, M63

    Sažetak

    U radu se analiziraju stavovi feminističkih teoretičarki o učešću žena u oružanim snagama, kroz pitanje da li to predstavlja napredak za žene, rodnu ravnopravnost i za feminizam. Feministička teorija je uticala posredno na promenu javnih politika u Srbiji i oza¬konjenje učestvovanja žena u oružanim snagama, s napomenom da je to stvar demokratske participativnosti i rodne ravnopravnosti kao i u bilo kojoj drugoj oblasti društvenog i javnog života. Najupečatljiviji dokaz tog uticaja je primena Rezolucije 1325, kroz dva petogodišnja ciklusa akcionih planova.

    Ključne reči: antimilitarističke feministkinje, esencijalistička shvatanja, demilitarizacija, rodna ravnopravnost, Rezolucija SB UN 1325, feminističke perspektive

  • Učešće žena u oružanim snagama savremenog doba, 77-94

    PDF

    Mršević Z., Janković S., (2017) Učešće žena u oružanim snagama savremenog doba, 77-94
    U. Strani pravni život Vol 57, no 1: 77 – 94. Institut za uporedno pravo
    ISSN 0039 2138 COBISS.SR – ID 86244103 UDK 355.11-055.2
    Rad u vrhunskom časopisu nacionalnog značaja M51

    Sažetak

    Rezime. U tekstu se izlaže učešće žena u savremenim oružanim snagama kao globalna pojava sve većih razmera koja sve više menja vojske. Konstatuje se da od kada su žene počele sedamdesetih godina dvadesetog veka da ulaze u vojsku sa punim vojnim, profesionalnim statusom, tako da je istorijski obrazac maskulinog ekskluziviteta oružanih snaga doveden u pitanje. Ovaj proces je po jednim skepticima transformacija čak dublja od uvođenja nuklearnog oružja, a po drugima potencijalno pretećeg karaktera za nacionalnu odbranu. U tekstu se izlaže istorijat žena u vojskama, njihovo učešće u oružanim snagama svetskih ratova dvadsetog veka, kao i pojedinačna iskustva zemalja sa istaknutom proporcijom žena u sastavu svojih oružanih snaga, američko, švedsko i izraelsko iskustvo. Konstatuje se da žene u sastavu savremenih oružanih snaga sveta ne predstavljaju više privremenu promenu. Ma kakav ponegde još uvek bio neravnopravan status vojnikinja, ma kako profesionalno segregirane i kulturološki diskriminisane, žene više nisu zanemarljive u vojnoj organizaciji. Njihove uloge se sve više šire, do ukidanja poslednjih zabrana učešća žena u borbenim dejstvima.

    Ključne reči: Žene u vojsci, žene u svetskim ratovima dvadesetog veka, američko, švedsko, izralesko iskustvo, doprinosi povećanom učešću žena u vojnoj profesiji

  • Mehanizmi za rodnu ravnopravnost kao deo globalizacijskih trendova, 238-249

    PDF

    Mršević Z., Janković S., (2017). Mehanizmi za rodnu ravnopravnost kao deo globalizacijskih trendova, 238-249
    U: Globalizacija i izolacionizam
    Ur., Veselin Vukotić, Danilo Šuković Beograd: Centar za ekonomska istraživanja Instituta društvenih nauka.
    ISBN 978-86-7093-170-1 COBISS.SR-ID 234512396
    Rad u tematskom zborniku nacionalnog značaja M42 = M45

    Sažetak

    Predmet rada je analiza globalizacijskih uticaja međunarodnih faktora na uvođenje i funkcionisanje mehanizama/institucija za rodnu ravnopravnost u Srbiji. Nasuprot sporadičnih izolacionističkih tendencija zatvorenosti, poslednjih godina u Srbiji su otvorena vrata globalizacijskin uticajima u pogledu formiranja mehanizama/institucija za rodnu ravnopravnost. Iako bi po svojoj prirodi sistem domaćih institucija mogao biti pre organizovan u skladu sa izolacionističkom matricom, posebno npr. kada je u pitanju sektor bezbednosti, u pogledu rodne ravnopravnosti „meki“ uticaji spoljašnjih faktora su tokom poslednje decenije nesumnjvo prihvaćeni. Mehanizmi/institucije za rodnu ravnopravnost, kao deo globalizacijski trendova, prihvaćeni su i od građana i od strane domaćeg institucionalnog sistema, doprinoseći tako opštem društvenom napretku rodne ravnopravnosti. Rezultat tih globalizacijskih uticaja je osnivanje novih tela, donošenje novih zakonskih propisa kao i menjanje određenih institucionalnih javnih politika i praksi čitavih sektora, kao npr. sektora bezbednosti. Izlaganje obuhvata uticaj OEBSa kao tipičnog predstavnika „mekih“ globalizacijskih uticaja, uvođenje kvota izbornog sistema, osnivanje nacionalnih i lokalnih tela za rodnu ravnopravnost, usvajanje nacionalnih akcionih planova za sprovođenje Rezolucije UN SB 1325, kao i uvođenje rodne ravnopravnosti u sektor bezbednosti.

    Ključne reči: Gobalizacijski „meki“ uticaji, kvota izborni sistem, tela za rodnu ravnopravnost, Nacionalni akcioni plan za primenu Rezolucije UN SB 1325, OEBS, UN.

  • Primena principa lokalnog vlasništva: od viktimizacije do osnaživanja žena, 23-44.

    PDF

    Mršević Z., Janković S., (2017). Primena principa lokalnog vlasništva: od viktimizacije do osnaživanja žena, 23-44.
    U. Temida, vol. 20, br. 1, str. 23-44
    ISSN: 1450-6637 COBISS.SR-ID 140099335 DOI: https://doi.org/10.2298/TEM1701023M
    Rad u vrhunskom časopisu nacionalnog značaja M51

    Sažetak

    Predmet rada je ukazivanje na moguće postojanje sukoba između poštovanja principa lokalnog vlasništva i programa rodne ravnopravnosti međunarodnih aktera u situacijama postkonfliktne izgradnje mira pod kontrolom predstavnika međunarodne zajednice. Lokalne vlasti mogu zaista smatrati da učestvovanje žena u sektoru bezbednosti u njihovoj sredini nije sociokulturalno prihvatljivo. Cilj rada je da se ukaže na prividnost tog sukoba jer se rodnoj ravnopravnosti ne protivi ni stanovništvo, a pogotovo ne žene. Žensko aktivno učestvovanje u izgradnji mira i okončanju nasilja i sukoba od suštinske je važnosti za postizanje mira, opšte bezbednosti i prestanak dalje viktimizacije žena. Podržavanje postojeće strukturalne rodne nejednakosti nastavlja da proizvodi nasilje sprečavajući uspešnost reformi sektora bezbednosti i temeljniju demokratizaciju društva. To ilustruju konkretni primeri viktimizacije žena seksualnim i drugim oblicima rodno zasnovanog nasilja, tokom i posle sukoba. Zaključak je da je proces izgradnje mira destabilizovan lakim izbijanjem oružanih sukoba i održavanjem trajnih žarišta viktimizacije žena i njihove diskriminacije.

    Ključne reči: lokalno vlasništvo, rodna ravnopravnost, međunarodni akteri, reforma sektora bezbednosti.

  • Rodni pristup bezbednosti u pravnoj državi 149-166.

    PDF

    Mršević Z., Janković S., (2017). Rodni pristup bezbednosti u pravnoj državi 149-166.
    U: „Policija i pravosudni organi kao garanti slobode i bezbednosti u pravnoj državi“
    Ur., Biljana Simeunović-Patić Beograd: Kriminalističko policija akademija.
    ISBN 978-86-7020-379-2 (KPA) COBISS.SR-ID 234302220
    Rad u tematskom zborniku nacionalnog značaja M42 = M45

    Sažetak

    U tekstu se analizira promena rodnog sastava i rodnog profila institucija sektora bezbednosti, a posebno oružanih snaga. Procesi reorganizacije su izloženi otvaranju većeg broja formacijskih uloga za žene i povećanom uvažavanju profesionalnih kapaciteta uniformisanih žena. Očigledno je da unutrašnja rodna transformacija sektora bezbednosti našeg doba, nije samo povećanje broja angažovanih žena u profesionalnom statusu, već se radi i o promenama samog koncepta bezbednosti. U okviru opšteg društvenog ambijenta, prezentuje se stupanje žena u tipično muški profesionalni ambijent. Izlažu se uticaji i drugih društvenih aktera zainteresovanih za rodnu ravnopravnost u sekoru bezbednosti, pre svega feminističkog pokreta u kome se sučeljavaju različita shvatanja posebno u vidu suprotstavljanja antimilitarističkim stavovima za ukidanje ili smanjenje oružanih snaga. Kroz prizmu promena unutrašnjih rodnih odnosa doprinosi se afirmaciji oružanih snaga kao faktora savremenih shvatanja bezbednosti. Tekst identifikuje načine na koji žene u oružanim snagama mogu da doprinesu transformativnim procesima rodne rekonceptualizacije bezbednosti, preispitivanjem rodnih uloga i zahtevom za novim rodnim odnosima unutar oružanih snaga, kroz proces suprotstavljanja tradicionalno postojećim rodnim nejednakostima. U tom smislu se navodi studija slučaja implmentacije rodne ravnopravnosti na primeru Južne Afrike. Žene mogu da koriste svoj glas/uticaj iznutra, doprinoseći rodno egalitarnijoj transformaciji tog sektora. Nakon donošenja Rezolucije SB UN 1325 na globalnom planu, dobijen je podsticaj da se oružane snage i institucije sektora bezbednosti pomeraju ka ljudskoj bezbednosti, što doprinosi reformama oružanih snaga kao rodno egaalitarnije reorganizovanim. Samo će vreme pokazati da li je naglašen „rodni“ pristup bezbednosti bio suviše ambiciozan, jer, kako tvrde „tradicionalisti“, to može da ide na štetu, kako organizacione, tako i operativne efikasnosti vojske.

    Ključne reči: rodni odnosi, sektor bezbednosti, oružane snage, antimilitaristička pozicija, Južna Afrika, učestvovanje žena u borbama.

  • Improving the quality of functioning of the security sector gender mainstreaming 459-465.

    PDF

    Mršević Z., Janković S. (2017) Improving the quality of functioning of the security sector gender mainstreaming 459-465.
    In “DQM International conference Life style Engineering and Management.
    Ed., Ljubiša Papić, Prijevor: DQM Research Center.
    ISBN 978-86-86355-35-8 COBISS.SR-ID 240575500
    Saopštenje sa međunarodnog skupa štampano u celini M33

    Abstract

    Women in the armed forces of the world, still have unequal status, often are professionally separated and culturally discriminated, but however, they are neither peripheral in the military organization, nor only a passive observer of events in it. Better general social acceptance of women as soldiers increases the attractiveness of military service, both of women and men. Many positive and successful models of women’s military career also contribute, as well as currently decades-long presence of women in modern armed forces of the world. One of the key arguments for improving the functioning of the security system is more meaningful engagement of human resources, comprising acknowledgment of the role and importance of women. Necessary is also the full integration of gender aspects in peace processes, in everyday life and thus more effective engagement towards creating a safe and secure environment through a more consolidated gender-equitable system security.

    Key words: security sector, gender perspective, women in the armed forces, security system

  • Factors of women’s participation in armed forces 239-251.

    PDF

    Mršević Z., i Janković S., (2017). Factors of women’s participation in armed forces 239-251.
    In: Dani Arčibalda Rajsa
    Ed: Biljana Simeunović-Patić Beograd: Kriminalističko policijska akademija
    ISBN 978-86-7020-378-5 COBISS-SR-ID 249244684
    Rad u tematskom zborniku međunarodnog značaja M14

    Abstract

    In the text are presented factors that contribute to women’s participation in the armed forces. History shows that women in earlier centuries also were active in the armies. But after the end of the armed conflict they were regularly excluded from military service and military professional privileges, what also happened after the Second World War and the national liberation wars during the twentieth century. Not before the last quarter of the twentieth century began the professional integration of women into the armed forces. The main factor was the lack of men willing and able for military service, but also the current processes of increased social equalization of gender relations. In the text is presented the so-called, Segal impact model of multicollinearity indicating the existence of multiple independent factors influencing the circumstances of women’s participation in the armed forces. Most attention is paid to military factors, including the reference to national security, the impact of recently-led wars, international military alliances and changes in military technology. Military transformation, evident over the past decade through the armed forces of NATO member states, inevitably involve the transformation of the military nature of women’s participation. Such transformation, accelerated by the wars in Iraq (and Afghanistan), including changes to the hiring of female staff and their deployment. Today there is increasingly expressed the view that women have a “right to uniform,” as the right to equal professional treatment in any field. Examples of successful military careers of prominent women in the armies of the world’s major military powers, especially the recently promoted women in the highest general rank orders, were also highlighted in the text as models of strong influence to young women’s decision to join the army.

    Keywords: women in armed forces, “Segal model” of factors multicollinearity, lack of men, national security, “Jenny effect”, women generals

  • Antidiskriminacioni mehanizam „osobe od poverenja“ u funkciji unapređenja rodne ravnopravnosti 574 – 581

    PDF

    Janković S., i Mršević Z., (2017) Antidiskriminacioni mehanizam „osobe od poverenja“ u funkciji unapređenja rodne ravnopravnosti 574 – 581
    U: Čevrti naučno-stručni skup Politehnika 2017
    Ur: Vesna Alivojvodić i drugi. Beograd: Visoka škola strukovnih studija – Beogradska Politehnika
    ISBN 978-86-7498-074-3 COBISS-SR-ID 252201228
    Saopštenje sa skupa nacionalnog značaja štampano u celini, M63

    Sažetak

    Formiranje institucija/mehanizama za rodnu ravnopravnost u Srbiji, kao konkretizacija NAP-a za primenu Rezolucije 1325 SBUN u prvim decenijama XXI veka, predstavlja primer prihvatanja i transparentnosti menjanja određenih institucionalnih javnih politika i prakse čitavih sektora. Uspostavljanje „osoba od poverenja“ kao korektivnog mehanizma ima preventivnu svrhu i proaktivnu ulogu u suzbijanju diskriminacije. Posebno, jasni delokrug rada ovog vitalnog mehanizma omogućuje dugovečnost uklanjanja barijera na putu ka rodnoj ravnopravnosti, suštinski, a ne deklarativno. Poštovanjem institucionalizacije politike jednakih mogućnosti za žene i muškarce stvara se produktivna i efikasna radna sredina, koja time omogućuje zaposlenima da budu zadovoljniji i samim tim produktivniji, čime takva radna sredina zadobija poverenje šire društvene zajednice. Tako se širenjem aktera suzbijanja diskriminacije stvara i neguje atmosfera nediskriminatornog postupanja, odnosno sankcioniše diskriminatorno ponašanje prema ženama i muškarcima. Praktično „osobe od poverenja” nedvosmisleno imaju stvarni uticaj na operativnu funkcionalnost i adekvatnu „isporuku” bezbednosti i pravde kroz prizmu rodne ravnopravnosti.

    Ključne reči: rodna ravnopravnost, Rezolucija 1325 SB UN, institucije/mehanizami za rodnu ravnopravnost, „osobe od poverenja”